O MUSICALU 

 

Wszystko zaczęło się od poezji Thomasa Stearnsa Eliota. Według anegdoty opowiedzianej przez Andrew Lloyda Webbera, wpadł on na pomysł tego musicalu... w samolocie. Wybierał się w długą podróż, więc chciał poczytać coś w trakcie lotu. W sklepie na lotnisku zobaczył książkę z wierszami o kotach, którą w dzieciństwie czytała mu matka. (Była to "Old Possum's Book of Practical Cats", oczywiście!). Kupił książeczkę i gdy przeglądał ją w samolocie, pomyślał, że mógłby stworzyć o tym musical. Tak właśnie powstał musical "Cats". Teraz "Koty" to jeden z najpopularniejszych musicali świata.

Skąd pochodzi libretto?
Większość tekstów wzięto z "Old Possum's Book of Practical Cats" Thomasa Stearnsa Eliota (w oryginale wydane w 1939 r.). Kilka wierszy zostało trochę zmienionych (np. dodano osiem wersów do "Song of the Jellicles"). Część utworów, jak "The Marching Song of the Pollicle Dogs" oraz historia Grizabelli, znaleziono pośród niepublikowanych dzieł Eliota. Prolog powstał na podstawie innego niepublikowanego poematu, zatytułowanego "Pollicle Dogs and Jellicle Cats". Utwór "Memory" ("Pamięć") zawiera wersy i jest wzorowany na "Rhapsody On a Windy Night" ("Rapsodia na wietrzną noc"), i innych wierszach z okresu "Prufrock". Wszystkie pozostałe słowa w przedstawieniu wzięto z Dzieł Zebranych (Collected Poems).

W roku 1983 "Koty" zdobyły siedem nagród Tony Awards, w tym nagrodę za najlepszy musical. T.S. Eliot otrzymał pośmiertną nagrodę Tony. "Cats" to najdłużej wystawiany spektakl w całej historii teatru musicalowego. Od czasu premiery 11-tego maja 1981 r. aż do wielkiego zdjęcia z afisza w swoje dwudzieste pierwsze urodziny (11-tego maja 2002 r.) musical zagrano w New London Theatre niemal 9000 razy. Na całym świecie "Koty" zobaczyło ponad 50 milionów ludzi w 26 krajach... I po tylu latach "Koty" nadal są absolutnym numerem jeden! :)))

"Koty" na scenie i na ekranie...
Wszyscy aktorzy grający w musicalu noszą specjalne stylizowane na koty kostiumy, peruki, sztuczne ogony, a nawet obroże. Nakładają też specjalny makijaż. Kostiumy zmieniały się z upływem lat. Początkowo były bardziej "zwykłe", a teraz są one tak "kocie", że aktorzy wyglądają prawie jak prawdziwe koty. "Koty" zostały wydane na wideo (a ostatnio także na DVD), co niewątpliwie zwiększyło popularność musicalu.

O kompozytorze...
Andrew Lloyd Webber urodził się w 1948 r. jest kompozytorem musicali: "Joseph and the Amazing Technicolor Dreamcoat" ("Józef i Cudowny Płaszcz Snów w Technikolorze"), "Jesus Christ Superstar", "Jeeves", "Evita", "Cats" (oczywiście!:))), "Song and Dance", "Starlight Express", "Requiem", "Phantom of the Opera", "Aspects of Love", "Sunset Boulevard" and "Whistle Down the Wind". Zdobył sześć nagród Tony, cztery Drama Desk, trzy Grammy (w tym nagroda za najlepszą współczesną kompozycję klasyczną do "Requiem") i pięć Lawrence Olivier Awards. W 1997 r. Webber i Sir Tim Rice otrzymali Złoty Glob i Oscara za ścieżkę dźwiękową do filmu "Evita". W 1997 r. został on też podniesiony do godności Lorda Lloyda-Webbera of Sydmonton.

 

O czym są "Koty"? - Streszczenie:

AKT 1

Północ na złomowisku. Kiedy światła samochodu rozdzierają ciemności, na moment ukazuje się biegnący koci kształt. Po chwili inne koty wychodzą ze swego ukrycia. Zbierają się na corocznym Balu Dżemiłków*. Jest to wielkie święto plemienia Dżemiłych Kotów. Tej nocy wybiorą jednego kota, który pójdzie do Kociego Nieba i rozpocznie nowe życie.

Dżemiłe Koty są dumne z tego, kim są. Rozpoczynają spotkanie piosenką o swym pięknie, różnorodności charakterów i niezwykłych zdolnościach. Później wyjawiają, że każdy kot ma trzy różne imiona: zwyczajne imię, którego na co dzień używa rodzina, bardziej dystyngowane imię, które nigdy nie należy do więcej niż jednego kota, i w końcu - sekretne imię, którego nie może odkryć żaden człowiek.

Victoria, młoda biała kotka, tańczy z Mr Mistoffeleesem, kotem o czarnym futerku. Zapraszają Dżemiłki na Bal. Munkustrap, duży szaro-bury kocur, opowiada o Balu Dżemiłków. Koty czekają na swojego przywódcę, mądrego Starego Kota Proroka (Old Deuteronomy). Ma on wybrać kota, który odrodzi się w tę niezwykłą noc. W międzyczasie Dżemiłki kolejno przedstawiają się.

Jennyanydots przez cały dzień jest leniwą kotką, ale gdy nadchodzi noc, uczy myszy i trenuje karaluchy.

Rum Tum Tugger to ekscentryczny i figlarny kot, który lubi być w centrum zainteresowania... i udaje mu się to - wszystkie kotki go uwielbiają!

Grizabella jest starą kotką, która opuściła plemię Dżemiłych Kotów dawno temu. Wtedy była piękna, a teraz jest samotna.

Bustopher Jones to zadziwiająco gruby dwudziestopięciofuntowy kocur. Jest znany jako najbardziej elegancki z kotów, bo zawsze nosi swoje białe getry i często odwiedza najlepsze kluby i puby.

Mungojerrie i Rumpleteazer to para kochających zabawę rozrabiaków, które zawsze wpadają w kłopoty, bo "przechodzą przez dom jak huragan" ("go through the house like a hurricane").

Kiedy zjawia się Old Deuteronomy, wszystkie koty się radują. Śpiewają o jego długim życiu i wyznają, jak bardzo go szanują. Munkustrap zabawia Starego Kota Proroka opowieścią o okropnej bitwie pomiędzy psami i o interwencji wielkiego Kota Rumpusa. Dżemiłe Koty rozpoczynają swój Bal, cudowny doroczny taniec całego plemienia. Grizabella chce do nich dołączyć, ale koty wciąż jej unikają. Odchodzi zawiedziona.

AKT 2

Po Balu Dżemiłków koty słuchają piosenki swego przywódcy o chwilach szczęścia i rozmyślają. Potem pozostałe koty przedstawiają się.

Gus to stary koci aktor. Przywołuje wspomnienia swoich najlepszych ról i martwi się o współczesny teatr, który nie może się równać z tym, co on sam tworzył.

Skimbleshanks jest Kotem Kolejowym. Opowiada o swojej pracy jako "strażnika" pociągu, w którym łapie myszy, pomaga podróżnym i sprawdza, czy wszystko jest dopięte na ostatni guzik.

Macavity, Tajemniczy Kot, przerywa celebrację i porywa Starego Kota Proroka. Dwie piękne kotki, Demeter i Bombalurina, śpiewają o złych czynach Macavity'ego. Po jakimś czasie Macavity powraca, przebrany za Kota Proroka, ale czujny Munkustrap odkrywa podstęp i walczy z Macavity'm. Kiedy zły kot wydaje się być prawie pokonany, udaje mu się uciec.

Dżemiłki starają się odnaleźć Kota Proroka. Przydatny okazuje się Mr Mistoffelees. Używa swych magicznych mocy, by przywołać kociego mędrca. Teraz Old Deuteronomy może dokonać wyboru kota, który uda się do Kociego Nieba. I wtedy znów pojawia się Grizabella. Śpiewa, że wszystko, co ma, to jej wspomnienia i że tęskni za czyimś dotykiem. Koty, poruszone jej smutną historią, akceptują Grizabellę, a Stary Kot Prorok decyduje, że to właśnie ona odrodzi się w nowym Dżemiłym życiu.

Na koniec Old Deuteronomy śpiewa, że "koty są bardzo podobne do ciebie" ("cats are very much like you").

 

------------------
*Dżemiłe Koty - w oryginale "Jellicle Cats". Jest to nazwa własna, której nie można dosłownie przetłumaczyć. Dla potrzeb gramatyki języka polskiego użyłam więc tego tłumaczenia. Brzmi może nieco dziwnie, ale łatwiej odmienia się przez przypadki!